الملا فتح الله الكاشاني

70

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

وحى كرد كه يكى از فرزندان او را بخوارى و زارى و جور و ستم و غريب و تنها گرسنه و تشنه در دشت كربلا شربت شهادت بچشانند ابراهيم عليه السلام چون شمهء از اين واقعه شنيد قطرات حسرت از چشمهء چشم بر رخسار نازنين فرو باريد خطاب آمد كه اى ابراهيم ثواب گريستن تو بر حسين و المى كه از آن حضرت بر دل تو رسيد برابر آن ثوابست كه فرزند خود را بدست خود قربان كنى القصه چون ابراهيم عليه السلام در كورهء امتحان در تيرگى غش پاك بيرون آمد و بر محك ابتلا پاكيزه ظاهر شد مستحق ثناى جميل ملك جليل باشد چنان كه ميفرمايد . وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ و باقى گذاشتيم بر ابراهيم ثناى عام را فِي الْآخِرِينَ در ميان پسينيان يعنى امت آخر الزمان تا قيام قيامت هرگاه نام او را برند زبان بمدح گشايند و به نيكوئى وجهى او را ستايش كنند . سَلامٌ عَلى إِبْراهِيمَ سلام و تحيت از جانب خدا بر ابراهيم است . كَذلِكَ همچنانكه پاداش داديم ابراهيم را بذكر جميل نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ پاداش ميدهيم ثواب كاران را بر ثواب جزيل . إِنَّهُ بدرستى كه ابراهيم مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ از جملهء بندگانيست كه گرونده‌اند و تصديق كننده‌اند و بعد از گذشتن پنج سال از بشارت اسمعيل بابراهيم باز او را بنواختيم . وَ بَشَّرْناهُ و بشارت داديم او را بِإِسْحاقَ بوجود فرزندى اسحق نام نَبِيًّا در حالتى كه مقرر شده بود كه او پيغمبر باشد مِنَ الصَّالِحِينَ از جملهء شايستگان و ستودگان . وَ بارَكْنا عَلَيْهِ و بركت داديم بر ابراهيم وَ عَلى إِسْحاقَ و بر پسر او اسحق يعنى بايشان كرامت اصناف مكرمة دينيه و دنيويه را و با آنكه اولاد و ذريهء او بسيار ساختيم تا بروز قيامة وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِما و بعضى از فرزندان ايشان مُحْسِنٌ نيكوكارند بايمان و طاعت وَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ و بعضى ديگر ستم‌كار بر نفس خود بكفر و معصيت مُبِينٌ كه هويداست ظلم و عصيان ايشان يعنى از قبل ايشان هم مؤمن نيكوكارند و هم كافر بدكار و بعد از ذكر قصهء ابراهيم و اولاد اطهار و انعام بر ايشان بيان انعامى مىكند . وَ لَقَدْ مَنَنَّا و بدرستى كه ما منت نهاديم و انعام فرموديم عَلى مُوسى وَ هارُونَ بر موسى عمران و برادر او هرون و مراد نعمت نبوت و رسالتست با ساير نعم دينيه و دنيويه . وَ نَجَّيْناهُما و برهانيديم ايشانرا وَ قَوْمَهُما و گروه ايشان يعنى بنى اسرائيل را مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ از اندوه بزرگ يعنى از غرق و مغلوبيت ايشان در دست دشمنان و ايشان را عمل سخت فرمودن . وَ نَصَرْناهُمْ و يارى داديم همهء ايشان را بر فرعون و